مقاله ادراك انسانها در فضاي معماري با توجه به تجلي مفهوم حرکت در معماري بازارهاي ايران

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن مقاله ادراک انسانها در فضاي معماري با توجه به تجلي مفهوم حرکت در معماري بازارهاي ايران :

چکیده

نحوه ی ادراک محیط یکی از مباحثی است که فقط در صورت برقراری بین انسان و محیط به وجود می آید در حقیقت حرکت در فضای معماری امکان دریافت تجربیات جدید و ادراک فضای معماری را به انسان منتقل می کند.

در این مقاله سعی شده ابتدا به ادراک محیطی در فضای معماری پرداخته و بعد به شناخت مفهوم حرکت در معماری و چگونگی دریافت حرکت در فضای معماری پرداخته می شود و در نهایت نتیجه می شود که اساس تمام تجربیات فضایی درک فضا بر حرکت است که این حرکت در دو قالب حرکت فیزیکی و حرکت معنایی در معماری سنتی ایران قابل شناسایی است که نمونه ی موردی بازارهای سنتی ایران در نظر گرفته شده است. حرکت فیزیکی با معیارهایی چون جا به جایی در فضا و ایجاد حرکت در چشم و حرکت معنایی با تاثیرگذاری بر احساس مخاطب قابل تحلیل است.

این مفاهیم به عنوان معیارهای طراحی در آثار تحلیل شده نیز قابل مشاهده است و نوعی پیوستگی میان مفهوم فیزیکی و معنایی حرکت در آن ها وجود دارد .روش جمع آوری اطلاعات, کتابخانه ای و میدانی است.

واژگان کلیدی: ادراک انسانها, فضای معماری, حرکت, بازار

-1 دانشجوی کارشناسی ارشد معماری
-2 دکترای معماری(استاد دانشگاه)

-1 مقدمه

از آنجایی که فضای معماری توسط حضور انسان ادراک می شود, سرشت فضا را می توان متأثر از سرشت انسانی در نظر گرفت, امری که توسط فهم نیازها و خواست های طبیعی و در عین حال نیازهای متعالی انسان درک می شود. بنابراین این مفهوم به طور مستقیم یا غیرمستقیم به تجزیه و تحلیل خواست های متعالی انسان وابسته است.

در تعریف پدیدارشناختی, فضا به عنوان کیفیتی بینابینی میان انسان و آنچه که به ادراک او در می آید درک می شود و در قالب تجربه ی زندگی او در جهت بالا رفتن آگاهی او از فضا و عمق معنا مطرح می گردد. بنابراین با پذیرفتن این تعریف, سرشت فضا به حضور انسان, خواست های طبیعی انسان و نیز عناصر ذاتی ادراک شونده ی فضا مرتبط فرض می شود. درک سرشت فضا با این رویکرد به چگونگی انطباق این دو امر وابسته است.

هدف از انجام این پژوهش بررسی حرکت در فضای معماری مانند بازار با توجه به عوامل درک شونده و تأثیر گذار بر انسان می باشد.

-2بیان مسئله :

انسان جهت برقراری ارتباط و تعامل با محیط نیازمند کسب اطلاعات از محیط اطراف خود است .محیط اطراف, یا به عبارتی, جهان واقعی, همواره به عنوان فرستنده, اطلاعات مربوط به خود را در ابعاد و به روش های مختلف ارسال می کند .انسان نیز همواره, به عنوان گیرنده این

اطلاعات و همچنین بخشی از محیط, به دستگاه های دریافت کننده دادههای محیطی نیازمند است .بخش اصلی این دادهها توسط اندام های حسی انسان دریافت و جهت پردازش توسط سیستم اعصاب مرکزی به مغز منتقل میشود .برای دریافت اطلاعاتی که اندام های حسی قادر به

دریافت آنها نیست, انسان به سیستم های مصنوعی متوسل میشود که وظیفه تبدیل دادههای غیرقابل احساس به دادههای قابل احساس را بر عهده دارند .به این طریق دامنه حواس انسان گسترش پیدا می کند و ابعاد تازه تری

از جهان برای انسان آشکار میشود .در واقع, اطلاعات دنیای اطراف به واسطه حواس به ما می رسد .بدون بینایی, شنوایی, لامسه, بویایی و چشایی مغز انسان در بی اطلاعی کامل از محیط بیرون قرار خواهد داشت؛ دنیایی که تاریکی, سکوت, بی مزگی, بی بویی و بیرنگی از مشخصه های غیرقابل تفکیک آن خواهد بود .به گفته تومان هابس هیچ مفهومی در ذهن انسان شکل نمیگیرد مگر آنکهتماماًیا بخشی از آن از راه اندام های حسی تشکیل شود ایروانی و خداپناهی, یکی از مهم ترین و ضروری ترین ابعادی که در طراحی محیط (طراحی شهری و معماری) باید به آن دقت شود؛ فرایند احساس , ادراک و شناخت محیطی است که تجربه مکان را برای انسان هموار می سازد . در طراحی محیطی شناخت رابطه بین عناصر و شکل محیط و تأثیر آن بر سطوح مختلف رفتاری, احساسی و ادراکی استفاده کننده از محیط دارای اهمیت خاصی است .حال این سؤال پیش ) انسان محیط مصنوع( می آید که تا چه اندازه کیفیت محیط بر انسان و رفتار وی اثر می گذارد

.پژوهش پیش رو تلاشی است که به بررسی چگونگی ادراک محیط توسط انسانها در فضای معماری (نمونه موردی بازار) با توجه به حرکت در فضای معماری.

-3اهداف تحقیق :

تلاش می شود به این پرسش ها پاسخ گفته شود:

(1حرکت در معماری ایران مانند بازار دارای چه مشخصاتی است و این حرکت چه ویژگی هایی دارد؟

(2چه مولفه هایی برای انسانها قابل درک می باشد و بر آن مبنا فضا را طراحی کرد؟

-4پیشینه فضا گرایی در معماری

می توان گفت آنچه توسط نظریی پردازان معماری معاصر با نگرش فضاگرایی در بین سالهای 1940 تا کنون ارایه گردیده بیشترین تأثیر را بر معماری و دانشجویان معماری داشته است. هنوز هم, زبان اصلی گروههای یاد شده زبانی است که از طرف معماران و محققانی چون زوی تعریف و ارایه شده است.

آغاز حرکت با نظرات بسیار کالبدی زوی همراه بود و تا حدی با نظرات کوارونی تکمیل می گردید. گیدئین فضای معماری را عمیق تر بررسی نمود و از لابلای تاریخ معماری به تصورات مختلف فضایی دست یافت. آنچه که در نوشته ها و نگرش این محققین دیده می شود نقش کم رنگ حضور انسان به عنوان باشنده یا مصرف کننده اصلی فضای معماری است.(معماریان,(1386

-5نوع روش تحقیق

بدیهی است هر پژوهش علمی نیاز به یک روش تحقیق متناسب با موضوع خود دارد . انتخاب روش تحقیق مناسب و تداوم آن در تمامی فرآیند و مسیرپژوهش از اصول راهبرد ی یک تحقیق علمی است.

در این تحقیق از روش مطالعه موردی استفاده شده, که با مطالعات انجام شده نمونه تناخاب شده مورد بررسی قرار می گیرد. در فرآیند تحقیق از نمونه به عنوان ابزار توصیف و تحلیل استفاده شده است و بر این مبنا روش تحقیق توصیفی_تحلیلی می باشد.

سعی پژوهنده بر پوشش مطالب موجود در منابع علمی کشور از طریق جستجو در کتابخانه ها و دریافت نقطه نظرات صاحبان امر از طریق مقالات معتبر علمی بوده است.

-6روش گردآوری اطلاعات

گردآوری اطلاعات از طریق مطالعه اسناد کتابخانه ای و بررسی منابع اصلی مرتبط با موضوع ,جستجوی مقالات و نمونه های موجود در اینترنت,کنفرانس ها , و مجلات صورت گرفت.

_7_1ادراک

از آنجایی که مراحل مختلف شکل گیری شهر و در پاسخگوی اش به نیازهای انسان, موضوع نگرش انسان به موضوعات و ادراکی که از آنها در می یابد از جایگاه شایان توجهی برخوردار است, بی مناسب نیست تا در

تکمیل مباحث قبلی به نکاتی اشاره شود. تربیت ذهنی انسان و مبانی هستی شناسی و انسان شناسی وی به انضمام ساحتی از حیات که انسان بر آن متمرکز است, اصلی ترین عوامل شکل دهنده ی ادراک انسان از محیط و دریافتهای او از پیرامون خود هستند.

لینک کمکی